Gebiedsagenda's Groene Metropoolregio
Factsheet Veluwezoom
Profiel van de Veluwezoom
Het gebied van de Veluwezoom vormt de ‘groene long’ van de regio en vervult de rol van ‘waterkraan’ voor grote delen van Nederland. Voor een gezonde leefomgeving is de combinatie van waardevolle natuur, vruchtbare grond, zuiver water en schone lucht essentieel. Daarom wordt in dit gebied stevig ingezet op natuurverbetering, waaronder het herstel van stikstofgevoelige natuurgebieden en beekdalen. De bescherming van de waterwingebieden is nodig om toekomstige drinkwatertekorten te voorkomen.
De regio staat voor aanzienlijke ruimtelijke opgaven waarin demografische ontwikkelingen, klimaat- en stikstofdoelstellingen en politieke ambities samenkomen. Spoorzone Arnhem-Oost is de grootste woningbouw ontwikkellocatie in de Veluwezoom. De groeiende ambitie aan passende woonruimte vraagt om een zorgvuldige afweging binnen het kwetsbare groene landschap. Tegelijkertijd beperken het beschermde karakter van de Veluwezoom en de noodzaak tot natuurherstel de mogelijkheden voor energieopwek en economische groei. Daarnaast hebben andere maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen invloed op de inrichting van het gebied, zoals de ruimteclaim voor defensie. Dit alles maakt dat de ontwikkeling van de Veluwezoom vraagt om een zorgvuldig evenwicht tussen natuur, wonen, economie, bereikbaarheid, energiestransitie en een gezonde leefomgeving.
Belangrijkste (aandachts)punten van de Veluwezoom
- Aanpak Veluwe: inzet is verlaging van de stikstofemissie van de agrarische sector.
- Industrie en bedrijvigheid: analyse van impactvolle bedrijven inplannen.
- Natuur- en watersysteemherstel: gebiedsproces oostelijke beekdalen - Zuidflank Veluwezoom en Soerensbeekdal. De beken vallen niet onder de Kaderrichtlijn Water (KRW). Dit is een Europese richtlijn voor gezond en schoon oppervlaktewater en grondwater. Ze behoren wel tot de natuurwateren van Gelderland.
- Woningbouw: emissieverlaging door verduurzaming van bestaande woningen.
- Extensieve natuurinclusieve landbouw: stimuleren van de teelt van gewassen die zoveel mogelijk stikstof opnemen.
- Duurzame mobiliteit: meerdere (snel)wegen lopen dwars door of langs de Veluwe. Uitstoot door verkeer drukt direct op kwetsbare natuur. Kansen: waar dit effectief is de snelheid verlagen op (rijks)wegen door/naast de Veluwe, de regionale verkeersdruk verlagen en slimme route-/stromensturing.
- Recreatie en toerisme: in NOVEX Arnhem-Nijmegen-Foodvalley komt 5.000 hectare nieuw uitloopgebied in de strategisch gepositioneerde groene scheggen.
- Bedrijvigheid in relatie tot natuur en stikstofgevoeligheid. Uitstoot zet o.a. de woningbouw en de leefbaarheid onder druk. Hier is onderzoek naar gedaan. Nu zijn vervolgstappen mogelijk.
- Uitloopgebieden als onderdeel van “Meer Landschap, meer stad”. Onderzocht is welke extra ruimte kan worden gevonden om bijvoorbeeld de woningbouwopgave van Spoorzone Arnhem-Oost te faciliteren met meer groen. Bijvoorbeeld Groene Wig Arnhem-Oost, Rivierklimaatpark IJsselpoort en versterking van de locatie Rosandepolder.
Wat zijn de vervolgstappen?
Vanuit de bescherming van de natuur en woonomgeving geven wij prioriteit aan een maatschappelijke kosten-batenanalyse van de impact van bedrijvigheid en activiteiten op de natuur en woonomgeving. De volgende onderzoeken zijn uitgevoerd:
- Inventarisatie en analyse van de impactvolle bedrijvigheid. Er zijn grofweg twee bedrijven in de Veluwezoom met veel impact door o.a. uitstoot en onttrekking.
- Verkenning van potentiële stedelijke uitloopgebieden. Vanuit de grootschalige woningbouwlocatie Spoorzone Arnhem-Oost is een recreatief stedelijk uitloopgebied binnen de gebiedsontwikkeling Mogelijk; Rivierklimaatpark IJsselpoort en de Groene Wig Arnhem-Oost.
