Sterke culturele infrastructuur

In 2026 en 2027 werken we aan de versterking van de regionale culturele infrastructuur. Hiervoor hebben we € 600.000 ontvangen van de provincie Gelderland. Met deze middelen voeren we drie projecten uit die voortbouwen op het Transformatievoorstel Cultuur 2022-2025.

Doelstelling regioplan 2025-2027

Het doel van het regioplan 2025-2027 is het versterken van de culturele keten in de regio. We doen dat met drie concrete projecten. Deze projecten versterken de verbinding tussen stad en ommeland en dragen bij aan een stevige culturele basis. De activiteiten vinden vooral plaats in de regio, maar de culturele sector in de steden levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de hele keten.

In het Transformatievoorstel hebben we al een basis gelegd. We bouwen hierop voort door drie projecten uit het bijbehorende uitvoeringsplan verder te ontwikkelen. Deze projecten zijn uitgevoerd met diverse partners uit het culturele veld. Door voort te bouwen op de opbrengsten werken we aan borging van wat we hebben opgebouwd. We kiezen bewust voor het versterken van bestaande initiatieven in plaats van het opzetten van nieuwe, eenmalige projecten zonder structureel perspectief.

De projecten richten zich op drie thema’s:

• amateurkunst
• innovatie & talentontwikkeling
• cultuureducatie in de regio

Samen vormen deze thema’s de brede basis van cultuur in de regio.

Het nieuwe regioplan 2025-2027

We gaan aan de slag met drie concrete projecten:

1. Fieldlabs Amateurkunst & vrijwilligers
2. Versterking cultuureducatiepunten
3. Trekt jouw idee volle zalen 2.0 - Innovatie & talentontwikkeling

We ondersteunden fieldlabs in:

• Overbetuwe-Lingewaard (Clink!)
• Liemers (Cultuurfabriek)
• Veluwezoom (Zoomerij)

De fieldlabs hebben beter inzicht gegeven in de actuele situatie van het amateurkunstenveld in de GMR. Dankzij deze inzichten, middelen en capaciteit beschikken lokale cultuurverbinders over meer tools en contactmomenten met het veld. We zien dat de sector behoefte heeft aan verandering, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie, governance en infrastructuur. De fieldlabs geven hier een belangrijke impuls aan.

Daarnaast heeft Cultuur Oost opdracht gekregen om een digitaal ondersteuningsplatform te ontwikkelen voor amateurkunst en vrijwilligers in de GMR. De eerste resultaten verwachten we eind 2025.

In het regioplan 2025-2027 continueren en versterken we de drie bestaande fieldlabs. Daarnaast starten we een nieuw fieldlab naar voorbeeld van de werkwijze van Cultuur Oost. De vervolgaanvraag Meedoen Is De Kunst (VLIAK) kan hierop aansluiten. Cultuur Oost kan daarbij begeleiding bieden op basis van de opbrengsten van Meedoen is de Kunst 2024-2025.

AI-chatbot
We zetten ook in op de doorontwikkeling van het digitale platform. Hiervoor ontwikkelen we een AI-chatbot die antwoord geeft op vragen uit het amateurkunstveld. De chatbot bundelt informatie uit bestaande bronnen, zoals:

• De culturele kaart van Cultuur Oost
• De cultuur- en erfgoedmonitor Gelderland
• Hyperlokale platforms zoals rhedenontdekt.nl en lokaal2.nu

Zo ontstaat een centrale landingspagina waar gebruikers vragen kunnen stellen over amateurkunst in de GMR. De chatbot verwijst altijd door naar bestaande platforms. Daarmee versterken we de bestaande infrastructuur zonder een nieuw platform naast de bestaande initiatieven te plaatsen. De verdere technische uitwerking en hosting zijn nog in ontwikkeling. Uit de fieldlabs blijkt dat de sector vooral behoefte heeft aan kennis over financiering, governance en innovatie.

Deze onderwerpen verwerken we in de chatbot als digitale ondersteuning voor de hele regio. Daarnaast is er behoefte aan materiële ondersteuning. De fieldlabs laten ook zien dat hyperlokale platforms alleen werken als er actief communitymanagement is. Door het lokale karakter, de beperkte capaciteit van beheerders en de samenstelling van de doelgroep blijft de betrokkenheid nu nog achter. Dit nemen we mee in de verdere ontwikkeling.

De aanpak verschilde per gebied. De focus lag op cultuureducatie in het basisonderwijs. De impuls moest bijdragen aan:

1. Kwalitatief goede cultuureducatie voor kinderen, ingebed in een doorgaande leerlijn (gelijke kansen);
2. Structurele borging door scholen en gemeenten na afloop van de impulsperiode.

In de afgelopen periode zijn goede stappen gezet. Tegelijkertijd blijkt dat regionale ondersteuning nog nodig is om de resultaten te bestendigen. In meerdere gebieden is behoefte aan extra steun, bijvoorbeeld om de doorgaande lijn naar het voortgezet onderwijs te versterken.

De impulsmiddelen die eerder voor vier gebieden beschikbaar waren, stellen we nu breder in de regio beschikbaar op basis van maatwerk. Elk cultuureducatiepunt heeft een eigen ontwikkelbehoefte. De kaders onder a) en b) blijven leidend. Omdat het om een eenmalige impuls gaat, is financiële bijdrage van gemeenten en/of schoolbesturen noodzakelijk voor structurele borging.

Ruimte voor experiment en aanjagen nieuwe ideeën

We bieden ruimte voor experiment en willen vernieuwing aanjagen. De impuls is niet bedoeld voor reguliere exploitatiekosten. Initiatiefnemers moeten aangeven hoe zij de vernieuwing na de impuls borgen.

De initiatieven moeten bijdragen aan versterking van de regionale culturele infrastructuur en aan de verbinding tussen stad en regio. De stedelijke sector kan de regio ondersteunen met kennis en samenwerking. Projecten vinden bij voorkeur plaats in de regio. Cultuurverbinders en Cultuur Oost bieden begeleiding. De nadruk ligt op:

• talentontwikkeling
• jongeren
• jongerencultuur

De impulsregeling Talentontwikkeling jongerencultuur van OC&W (2025) laat zien dat hier veel energie op zit. We ontwikkelen een werkwijze met gedifferentieerde financiële bijdragen. De bedragen blijven beperkt, zodat we een laagdrempelig verantwoordingsregime kunnen toepassen en de administratieve lasten voor initiatiefnemers beperken.