Projecten

Groen-blauw raamwerk en landelijk gebied

Binnen de Groene Metropoolregio vinden we het belangrijk dat we groeien in balans. Niet alleen groei van huizen, wegen en bedrijven, maar ook van natuur, landschap en mogelijkheden om van natuur en het landelijk gebied te genieten. Om dat te kunnen doen, is het belangrijk om te weten welke kansen er zijn om natuur, landschap en cultuurhistorie in onze regio te versterken. En om die kansen waar wenselijk en mogelijk met elkaar te verzilveren. Dit doen we in combinatie met andere belangrijke dingen die ruimte vragen, zoals recreatie, energietransitie en economie.

Uitvoeringsagenda Groen Blauw Raamwerk

Ontdek hoe het Groen-Blauwe raamwerk samenkomt in de video 'De regio van morgen'

Regiobrede thema's en de gebiedsaanpakken

Binnen het speerpunt Groen-blauw raamwerk hebben we deze kansen voor versterking van het groen en blauw in de regio samen met de provincie, waterschappen en andere partners in beeld gebracht in het rapport ‘Vervlochten Regio’. In het regioarrangement hebben we dit verder uitgewerkt. Om te zorgen dat we die kansen ook kunnen realiseren, hebben we een uitvoeringsagenda gemaakt. Met vijf gebiedsbrede thema's en vijf gebiedsaanpakken werken we aan concrete plannen.

We werken daarbij samen met de opgave ruimte & woningbouw, omdat het natuurlijk belangrijk is dat we rekening houden met alle andere ontwikkelingen in onze regio op het gebied van wonen, werken, mobiliteit en economie. Het Groen-blauw raamwerk is dan ook een onderdeel van de gebiedsagenda's.

De regiobrede thema´s

Ontwikkeling landbouw en voedselvoorziening
Recreatief uitloopgebied
Ruimte voor recreatie
Water en bodem sturend
Groen in stad en dorp

1. Ontwikkeling landbouw en voedselvoorziening

Een groot deel van de Groene Metropoolregio bestaat uit landbouwgebied, met daarin veel variatie. Denk aan veeteelt, laan- en fruitbomenteelt, en kleinschalige stadslandbouw. In de regio bevinden zich veel innovatieve en toonaangevende pioniers die werken aan de landbouwtransitie. Zij richten zich op uiteenlopende thema’s, zoals groenblauwe dooradering (natuurvriendelijke water- en groenstructuren), korte voedselketens (tussen producent en consument), agroforestry (boslandbouw), bodemverbetering, biologische landbouw en zelfoogstmoestuinen. Veel van deze initiatieven hebben ook recreatieve of toeristische waarde.

We zien dan ook veel potentie voor verdere ontwikkeling en verduurzaming van de landbouw in de regio. Dit kan alleen als we vanaf het begin samen met agrariërs en andere betrokken partijen hieraan werken. Dat kan, want we zien in de regio veel enthousiasme en bereidheid om te werken aan een duurzame landbouwtoekomst. Tegelijkertijd ervaren deze partijen belemmeringen binnen het huidige economische en maatschappelijke systeem. Als Groene Metropoolregio willen we de samenwerking opzoeken met deze partijen om te onderzoeken wat we kunnen doen om deze belemmeringen weg te nemen en voedselproductie, natuur (inclusief stikstofreductie), water, bodem en klimaat hand in hand te laten gaan.

10. Oktober. Landbouw. Biofruit Haneman Winssen 1

2. Recreatief uitloopgebied

In de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley, die in middels is verbreed naar het NOVEX ontwikkelperspectief, is afgesproken dat we bij het realiseren van nieuwe woningen, ook voldoende ruimte maken voor groen om te recreëren. Daarbij is voor de woningbouwopgave van 100.000 woningen gerekend met 500 m2 recreatief uitloopgebied per woning. Hierbij is een verdeling opgenomen tussen de GMR en Regio Foodvalley van respectievelijk 60.000 woningen/3000ha uitloopgebied en 40.000 woningen/2000 ha uitloopgebied te realiseren tussen 2020 en 2040. Dit betekent dus dat ongeveer 3000ha uitloopgebied in de Groene Metropoolregio zou moeten landen.

Om invulling te geven aan deze afspraak, is in opdracht van de NOVEX samenwerking een concept ontwikkeld voor deze recreatieve uitloopgebieden. Kern hiervan is dat de uitloopgebieden ook wel Groene scheg genoemd, de verbinding leggen tussen de bestaande steden en dorpen met hun nieuwe woningbouwlocaties en de omringende landschappen.

3. Ruimte voor recreatie

De Groene Metropoolregio is een aantrekkelijke plek om te recreëren – voor zowel inwoners als bezoekers. Dit geldt voor dagjesmensen én voor mensen die langer in de regio verblijven. Vooral recreatie in de natuur (zoals wandelen, fietsen of varen) en het bezoeken van bijzondere culturele plekken (bijvoorbeeld landgoederen, de Romeinse Limes of locaties die herinneren aan de Tweede Wereldoorlog) zijn hierbij belangrijk. De regio wil een fijne plek blijven om te wonen en te bezoeken. Daarom streven we naar goede en toegankelijke voorzieningen voor recreatie en toerisme. Deze voorzieningen moeten passen bij wat mensen zoeken én bijdragen aan het behoud en herstel van natuur, landschap en cultuurhistorie. Het genieten van groen en water draagt bovendien bij aan de fysieke en mentale gezondheid van mensen.

Op veel plekken is er ruimte voor recreatie, maar op sommige locaties wordt het erg druk – wat nadelig is voor zowel mensen als natuur. Denk bijvoorbeeld aan de stuwwal bij Nijmegen, de Hatertse en Overasseltse vennen en de Posbank. We willen daarom zorgen voor voldoende aantrekkelijke recreatieplekken in de hele regio, zodat de drukte beter wordt verspreid en natuur zich kan herstellen. Dit wordt nog belangrijker naarmate er meer woningen worden gebouwd en het aantal inwoners toeneemt.

8. Augustus. Ruimte Voor Recreatie. Strandmoeke Nijmegen 19

4. Water en bodem sturend

Een gezond water- en bodemsysteem is essentieel voor ons leven. Het vormt de basis voor natuur, schoon drinkwater, landbouw, economie én de manier waarop we ons land bouwen en inrichten. In Nederland – een klein, dichtbevolkt land – hebben we het landschap sterk aangepast aan onze behoeften. Dit heeft ons veel opgeleverd, maar we lopen nu tegen grenzen aan. Die problemen worden nog groter door klimaatverandering. In de Groene Metropoolregio merken we dit onder andere aan verdroging en verzuring van de bodem op de stuwwallen. Daardoor gaat de kwaliteit van bossen en beekdalen achteruit.

Ook in steden, dorpen en landbouwgebieden hebben we steeds vaker te maken met extreme weersomstandigheden zoals langdurige droogte, hittegolven en hevige regenval. Zelfs de grote rivieren, zoals die bij de Gelderse Poort, worden beïnvloed door hoe we het landschap hebben ingericht en door het veranderende klimaat. Dit kan grote gevolgen hebben voor de waterverdeling in Nederland en voor alles wat afhankelijk is van die rivieren – zowel in de natuur als in de samenleving.

5. Groen in stad en dorp

Het groen-blauw raamwerk stopt niet bij het buitengebied. Het strekt zich juist ook uit tot in steden en dorpen. Groene en waterrijke plekken in woonwijken, centra en op werkplekken zijn belangrijk voor de biodiversiteit en de leefbaarheid van stedelijke gebieden.

Groen is onmisbaar voor gezonde steden en dorpen, zeker nu de effecten van klimaatverandering steeds duidelijker worden. Denk aan verkoeling in hete zomers en opvang van regenwater bij zware buien. Dat kan gaan om kleine ingrepen zoals geveltuinen en wadi’s, maar ook om grote stadsparken zoals het Sonsbeekpark in Arnhem. Zulke plekken versterken de identiteit van buurten, verbeteren de gezondheid van inwoners en bevorderen sociale samenhang. Voor de Groene Metropoolregio is het belangrijk dat de groene verbindingen vanuit de stad naar het buitengebied worden versterkt. Denk aan de Groene Wig in Arnhem en de Groene Corridor in Nijmegen – beide zijn essentieel voor toekomstige woningbouw.

Gebiedsaanpakken

Selecteer op de interactieve kaart hieronder een gebied en lees meer over de gebiedsaanpak.

Naast alle bovenstaande gebieden, vind je in de uitvoeringsagenda ook de Gelderse Poort. Alhoewel niet op de kaart, is dit het gebied rond de rivieren bij onder andere Nijmegen, Arnhem en de Rijnstrangen. Hier wordt gewerkt aan het versterken, herstellen en uitbreiden van natuur. Dit gebeurt in het kader van het landelijke programma PAGW (Programma Aanpak Grote Wateren) en Ruimte voor de rivier 2.0. Het doel is een gebied te ontwikkelen waarin natuur, waterkwaliteit, landbouw, economie en recreatie goed samen kunnen gaan.