Meer informatie voor gemeenten
Als gemeente maakt u keuzes over woningbouw, bedrijventerreinen en duurzame energie. Die keuzes hebben directe invloed op het stroomnet. Op deze pagina leest u wat netcongestie voor uw gemeente betekent en wat u kunt doen.
Nieuwe werkwijze vanaf 1 oktober: eerder aanvragen
Vanaf 1 oktober 2026 verandert de werkwijze voor het aanvragen van netcapaciteit voor woningbouw- en onderwijsprojecten:
Gemeenten kunnen projecten tot tien jaar vooruit aanmelden.
Gemeenten worden formeel indiener van de aanvraag, niet meer de projectontwikkelaar.
Aanvragen moeten volledig zijn om in behandeling te worden genomen.
De toegekende prioriteit bepaalt de positie op de wachtlijst.
Vanaf 1 januari 2026 vervalt de gereserveerde capaciteit voor woningbouw; de resterende ruimte gaat naar de wachtlijst.
Omdat de gemeente nu zelf indiener wordt in plaats van de ontwikkelaar, vraagt dit ook aandacht voor de juridische afspraken in anterieure overeenkomsten, bijvoorbeeld over aansprakelijkheid en planfasering.
Fasering
Vanaf 1 juli 2026
Grootverbruikers en kleinverbruikers komen in één gezamenlijke wachtrij. Binnen die wachtrij kunnen projecten die onder het prioriteringskader vallen voorrang aanvragen bij netcongestie. De resterende capaciteit die eerder gereserveerd was voor kleinverbruik, wordt per fase vastgesteld en geleidelijk vrijgegeven, eerst aan de aanvragen mét prioriteit. Het ministerie van KGG, de ACM en de netbeheerders werken samen uit hoe deze vrijgave precies verloopt.
Vanaf 1 oktober 2026
Het proces van 'eerder aanvragen' start. Eenmalig gebeurt dit gecoördineerd via tijdsblokken; daarna kan elke gemeente individueel een aanvraag indienen. Projecten die voldoen aan de bewijslast (pdf, 32 kB) komen in aanmerking voor prioriteit. Zodra er capaciteit beschikbaar komt, stuurt de netbeheerder een aanbieding; door deze te accepteren wordt de transportcapaciteit vastgelegd tussen netbeheerder en aanvrager.
Omdat vanaf 1 januari 2027 de gereserveerde capaciteit ook voor niet-prioritaire partijen beschikbaar komt, is het voor woningbouwplannen verstandig om de aanvraag zoveel mogelijk vóór die datum in te dienen.
Vanaf 1 januari 2027
Is er op dat moment nog restcapaciteit over, dan wordt die ook vrijgegeven aan niet-geprioriteerde partijen. In sommige gebieden wordt deze restcapaciteit naar verwachting beperkt. Netbeheerders werken daarom tegelijkertijd aan uitbreiding van het net en aan congestiemanagement om extra capaciteit te creëren; deze gaat naar de aansluitingen die in de wachtrij staan.
Modelbeleidsregels voor eigen prioritering
Bij netcongestie moeten gemeenten de projecten voor woningbouw, collectieve woonvormen en onderwijshuisvesting prioriteren. Stel hiervoor beleidsregels op en laat deze vaststellen, zodat juridisch onderbouwd is waarom de gemeente een bepaalde volgorde hanteert op de projectlijst voor woningbouw of onderwijs.
De VNG heeft hiervoor modelregels opgesteld die gemeenten naar eigen inzicht verder kunnen invullen. Om de coördinatie op 1 oktober gestroomlijnd te laten verlopen, wordt gemeenten dringend verzocht deze te gebruiken als basis voor de volgordebepaling van de projectlijsten.
Reactie vanuit VNG
De VNG heeft in een brief aan de minister laten weten dat de nieuwe werkwijze voor gemeenten extra werk, risico's op aansprakelijkheid en financiële gevolgen met zich meebrengt. Ook wijst de VNG erop dat regionale afstemming vóór 1 oktober voor veel gemeenten lastig haalbaar is. De VNG vraagt de minister om de netbeheerders te bewegen hun besluit te herzien, en om op korte termijn een bestuurlijk overleg te beleggen over de stand van zaken (achtergrond bij de kritiek van VNG).
Ondanks deze kritiek adviseert de VNG gemeenten wel om, ondanks de risico's, gebruik te maken van 'eerder aanvragen': zonder aanmelding lopen woningbouw- en onderwijsprojecten namelijk vertraging op.
Voor de laatste ontwikkelingen en antwoorden op veelgestelde vragen: Webinar en Q&A: eerder aanvragen bij netcongestie
Achtergrond bij de kritiek van VNG: Werkwijze 'eerder aanvragen' onverkoopbaar voor VNG
Ondersteuningsproducten van VNG
Fasering richting 1 januari 2027
Voorwaarden voor indienen aanvraag
Werkwijze
Aan de slag met indienen
Vragen en FAQs
Congestiegebieden in de regio
Binnen de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen vallen twee congestiegebieden: Dodewaard en Doetinchem. Netbeheerders sturen op deze gebieden, die niet gelijklopen met gemeente- of regiogrenzen. Dat maakt afstemming tussen gemeenten extra belangrijk.
Wat kunt u nog meer als gemeente doen?
Gedragsverandering stimuleren
Campagnes voor bewoners en bedrijven om flexibeler met stroomverbruik om te gaan. Zie ook Netcongestie voor inwoners.
Ruimtelijke planning
Wilt u als gemeente hulp bij het inpassen van grote energie-infrastructuurprojecten in de ruimtelijke planning? Dan kunt u terecht bij de expertpool voor energie-infrastructuurprojecten .
Werk aan netbewuste nieuwbouw. Er is een praktische factsheet over netbewuste nieuwbouw beschikbaar. Ook Provincie Gelderland heeft een actuele pagina over woningbouw en het elektriciteitsnet.
Prioriteren
Overweeg het temporiseren of heroverwegen van nieuwbouwplannen om de autonome groei van de elektriciteitsvraag te beperken. Houd bij de ruimtelijke planning rekening met het ACM-prioriteringskader, zodat u vooraf kunt inschatten welke functies en projecten kans maken op een aansluiting. Zie de pagina Prioriteringskader voor de volledige toelichting.
Samenwerking
Stem af met andere gemeenten en netbeheerders over lokale oplossingen.
Meer informatie
Prioriteringskader
Mijnaansluiting.nl: prioriteringskader
Liander: prioriteringskader voor projectontwikkelaars
