Werkbezoek Medel: inspiratie voor de aanpak van netcongestie

Van knelpunt naar oplossingsrichting

In oktober gingen we in gesprek met ambtenaren uit de regio over de uitvoering van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) 2025–2028. Een van de meest urgente uitdagingen die daarbij naar voren kwam, was netcongestie. De beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet vormt op veel plekken een rem op economische ontwikkeling en verduurzaming.

Dat inzicht vormde de aanleiding om niet alleen stil te staan bij het probleem, maar juist ook op zoek te gaan naar concrete oplossingen. Hoe kunnen bedrijven zich blijven ontwikkelen wanneer het elektriciteitsnet zijn grenzen bereikt? En welke rol kunnen gemeenten en regio’s daarin spelen?

Bezoek aan een van de grootste energy hubs van Nederland

Op 23 juni 2026 organiseerden we daarom een werkbezoek naar Bedrijvenpark Medel in Tiel. Ongeveer twintig ambtenaren uit de regio kregen daar de gelegenheid om kennis te maken met een van de meest toonaangevende voorbeelden van een energy hub in Nederland.

Het werkbezoek kwam tot stand in samenwerking met Joulz, Devco en Intospace, die gezamenlijk betrokken zijn bij de ontwikkeling en exploitatie van het gebied. Tijdens presentaties en een rondleiding kregen deelnemers inzicht in de manier waarop Medel omgaat met de uitdagingen van netcongestie.

Hoe werkt een energy hub in de praktijk?

Op Bedrijvenpark Medel wordt energie lokaal opgewekt, opgeslagen en verdeeld, zonder het reguliere elektriciteitsnet extra te belasten. De energy hub combineert verschillende bronnen en voorzieningen, waaronder grootschalige zonne-energie, batterijopslag en aanvullende capaciteit via een gasturbine en noodvoorzieningen.

Door slimme aansturing worden vraag en aanbod continu op elkaar afgestemd. Zo ontstaat een robuust lokaal energiesysteem dat bedrijven voorziet van betrouwbare stroom, zelfs wanneer het reguliere elektriciteitsnet onvoldoende capaciteit beschikbaar heeft.

Netcongestie als katalysator voor ontwikkeling

De ervaringen op Medel laten zien dat netcongestie niet per definitie een blokkade hoeft te zijn voor economische groei. Sterker nog: de zoektocht naar een oplossing heeft hier juist geleid tot verdere gebiedsontwikkeling en versnelling van de verduurzaming.

Door energie lokaal op te wekken, op te slaan en te delen, blijft uitbreiding van bedrijvigheid mogelijk zonder volledig afhankelijk te zijn van de snelheid waarmee het elektriciteitsnet wordt verzwaard.

Twee transities die samenkomen

Een belangrijke les uit het werkbezoek is dat we ons midden in twee samenhangende transities bevinden: de energietransitie én de transitie van het energiesysteem zelf.

Waar energie vroeger centraal werd opgewekt en verdeeld, zien we nu een ontwikkeling naar meer decentrale opwekking en distributie. Dat vraagt om een andere manier van denken over bedrijventerreinen en gebiedsontwikkeling. Energie is daarbij niet langer een randvoorwaarde, maar een integraal onderdeel van ruimtelijke en economische keuzes.

De rol van ondernemers

Op Medel spelen ondernemers een actieve rol in de oplossing. Zij zijn niet alleen gebruiker van het energiesysteem, maar ook mede-initiatiefnemer.

Door gezamenlijk inzicht te krijgen in hun energiebehoefte en piekbelasting zijn bedrijven anders gaan kijken naar hun verbruik. Dat heeft niet alleen geleid tot een efficiënter energiesysteem, maar ook tot meer bewustwording en samenwerking tussen ondernemers onderling.

Begin op tijd met energieplanologie

Een belangrijke boodschap voor gemeenten en regio’s is het belang van vroegtijdige energieplanologie. Dat begint met het in kaart brengen van de huidige en toekomstige energiebehoefte van bedrijven en het inzichtelijk maken van piekbelastingen.

Het gesprek met ondernemers is daarbij essentieel. Niet uitgaan van aannames, maar actief ophalen wat bedrijven nodig hebben en samen onderzoeken welke oplossingen mogelijk zijn. Hoe eerder dat gebeurt, hoe groter de kansen om ontwikkelingen mogelijk te maken.

Techniek én samenwerking zijn noodzakelijk

Het werkbezoek maakte ook duidelijk dat er voor vrijwel iedere ontwikkeling technische oplossingen beschikbaar zijn. De uitdaging zit echter niet alleen in de techniek.

De realisatie van een energy hub vraagt om intensieve samenwerking tussen publieke en private partijen, duidelijke afspraken over investeringen en risicodeling en een gezamenlijke visie op het gebruik van energie. Juist die samenwerking vormt vaak de sleutel tot succes.

Daarnaast is het belangrijk om goed te kijken naar de mix van bedrijven op een terrein. Verschillende energieprofielen kunnen elkaar aanvullen, waardoor vraag en aanbod beter in balans komen en de beschikbare capaciteit efficiënter wordt benut.

Oplossingen op verschillende schaalniveaus

Tijdens het bezoek werd bovendien duidelijk dat oplossingen niet beperkt blijven tot gebiedsniveau. Hoewel energy hubs grote kansen bieden voor bedrijventerreinen, kunnen ook individuele bedrijven belangrijke stappen zetten.

De grootste winst ontstaat wanneer maatregelen op bedrijfsniveau worden gecombineerd met collectieve oplossingen. Juist die combinatie maakt het mogelijk om meer ruimte te creëren binnen het bestaande energiesysteem.

Een perspectiefvolle boodschap

De belangrijkste conclusie van het werkbezoek aan Medel is helder: netcongestie hoeft geen showstopper te zijn voor economische ontwikkeling. Met een andere manier van organiseren, slimme samenwerking en een integrale benadering van energie ontstaan nieuwe mogelijkheden voor groei en verduurzaming.

“Netcongestie is geen eindpunt, maar een uitnodiging om slimmer te organiseren.”