Zeven gemeenten uit de regio onderzoeken samen met Waterschap Rijn en IJssel en Vattenfall Warmte hoe de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) in Duiven kan worden benut als warmtebron. In een RWZI wordt afvalwater uit het riool gezuiverd, waarna het teruggaat naar de rivier. Onderzocht wordt of het water dat de installatie verlaat, kan worden gebruikt voor het maken van duurzame warmte voor warmtenetten. Daarmee kan de zuiveringsinstallatie mogelijk een belangrijke rol spelen in de warmtetransitie van de regio.
Datum: 10 november 2026
Waarom nieuwe warmtebronnen nodig zijn
Warmtenetten moeten de komende jaren verduurzamen, zowel bestaande als nieuwe netten. Op dit moment zijn er in Arnhem, Duiven en Westervoort zo’n 18.000 woningen op een warmtenet aangesloten die bijna geheel worden verwarmd met warmte uit afvalverbranding van de AVR. Daarnaast zijn nog ongeveer 200 grootverbruikers aangesloten. In de toekomst zullen meerdere nieuwe warmtenetten worden aangelegd, zodat dit aantal flink zal stijgen. Om alle woningen van duurzame warmte te kunnen voorzien en om een te grote afhankelijkheid van een enkele warmtebron te voorkomen, zijn nieuwe duurzame warmtebronnen nodig. Warmtenetten moeten bovendien verduurzamen: de Wet collectieve warmte, die gefaseerd in werking treedt, stelt eisen aan de uitstoot van broeikasgassen, zodat collectieve warmte in 2050 geen broeikasgassen meer uitstoot.
Samen onderzoeken
De gemeenten, Vattenfall en Waterschap Rijn en IJssel, eigenaar van de RWZI, hebben een gezamenlijk doel: de warmte van de RWZI zo goed mogelijk benutten en daarmee zoveel mogelijk maatschappelijke waarde creëren. Er zijn verschillende scenario’s in kaart gebracht. Vervolgens is bepaald welke optie de meeste maatschappelijke winst oplevert en het best tegemoetkomt aan de behoeften van elk van de gemeenten en Vattenfall. Daarna wordt het gekozen scenario verder uitgewerkt, inclusief een businesscase. In een volgende fase willen partijen onder meer afspraken maken over de voorwaarden voor levering en afname van warmte, tariefstructuur en ontwikkeling, eigendom en exploitatie van de warmte-installatie.
Hoe werkt het?
Gezuiverd rioolwater, het zogeheten effluent, is het hele jaar door redelijk stabiel warm: meestal tussen de 10 graden Celsius in de winter en 23 graden Celsius in de zomer. Dat komt doordat het water warmte bevat van huishoudens en bedrijven, zoals van douches, vaatwassers en wasmachines, en van warm water uit industriële processen. Met een warmtewisselaar wordt die warmte uit het water onttrokken, waarna een warmtepomp deze opwaardeert tot een temperatuur die geschikt is om via een warmtenet woningen, gebouwen of zwembaden te verwarmen. Deze techniek heet Thermische Energie uit Afvalwater (TEA), een vorm van aquathermie.
Er wordt bewust gekozen voor winning van warmte uit het effluent in plaats van uit het influent (het rioolwater vóór zuivering). Warmte onttrekken vóór de zuivering kan het proces verstoren; na de zuivering is dat risico weg en is het water bovendien schoner, wat de warmtewisselaar minder onderhoud kost.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR), Waterschap Rijn en IJssel, Vattenfall Warmte en zeven gemeenten (Arnhem, Rheden, Duiven, Westervoort, Zevenaar, Montferland en Rozendaal) uit de regio. Enkele van de gemeenten hebben ook concrete interesse in de warmte van de RWZI.