Bloemrijke weilanden, hersteld struweel en meer ruimte voor insecten en vogels: de natuur in de regio krijgt een impuls. Rond wind- en zonneparken liggen volop kansen om de natuur te versterken en het landschap aantrekkelijker te maken. Daarom stelde het Rijk een landelijk kwaliteitsbudget beschikbaar, verdeeld over de dertig RES-regio's. Elke regio bepaalt zelf hoe ze het budget inzet.
Datum: 28 september 2026
In de regio Arnhem-Nijmegen dienden gemeenten, ontwikkelaars, energiecoöperaties en andere initiatiefnemers een tiental aanvragen in voor natuurherstel, landschapsversterking en biodiversiteit in de omgeving van wind- en zonneparken. De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) beoordeelde die samen met Natuur en Milieu Gelderland en selecteerde zes projecten.
Waarom er een kwaliteitsbudget is
Achter het kwaliteitsbudget zit de gedachte dat nieuwe ontwikkelingen in de energietransitie ook een kans bieden om de natuur te versterken. Alex de Meijer van Natuur en Milieu Gelderland, die zich mede inzette voor het budget, legt uit: "Er zijn veel ruimtelijke ontwikkelingen gaande, bij bedrijventerreinen, woningbouw en ook energieprojecten. Met de beperkte ruimte in Nederland is het belangrijk om hierin ook een plus te realiseren voor de natuur."
"Bij windenergie is gelukkig al de insteek dat de omgeving moet meeprofiteren. Het kwaliteitsbudget trekt die gedachte door naar natuur en landschap," legt Alex de Meijer uit. Die visie kreeg zes jaar geleden voet aan de grond via een motie in de Tweede Kamer en leidde uiteindelijk tot 25 miljoen euro voor natuur, verdeeld over de dertig RES-regio's in Nederland.
Projecten op de plekken waar ze het meest opleveren
De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen gebruikt het kwaliteitsbudget om projecten te ondersteunen die bijdragen aan het Groen-blauw raamwerk van de regio. Projectleider Rien Ramerman van de GMR: "Wij vinden het belangrijk dat de projecten terechtkomen waar ze passen in de grotere ecologische structuur, zodat ze meerwaarde voor de hele regio creëren."
De aanpak levert een breed scala aan initiatieven op waarin gemeenten, energiecoöperaties, waterschappen, landgoedeigenaren en vrijwilligers samenwerken aan natuur- en landschapsverbetering in combinatie met energieopwekking. In de communicatie rond deze projecten wordt die koppeling nadrukkelijk zichtbaar gemaakt: het gaat niet alleen om het energieproject, maar ook om de natuur- en landschapswinst.
Figuur 1. Regiokaart met gerealiseerde en geplande zon- en windprojecten.
Zes plekken waar de natuur er straks op vooruitgaat
Met het budget worden uiteenlopende projecten gerealiseerd, verspreid over de hele regio. Rien Ramerman: "Een rode draad in de projecten is dat bewoners er straks ook van kunnen genieten. Als ze een ommetje maken of een stuk fietsen: de natuur krijgt er een plus bij, maar de bewoners ook." De projecten voldoen daarbij aan duidelijke criteria: ze hangen samen met duurzame energieopwekking van meer dan 9 GWh, sluiten aan bij het bestaande ecologische en landschapsbeleid in de regio, worden binnen twee jaar gerealiseerd en leveren een aantoonbare bijdrage aan ecologie en landschap.
Duivense Eng (Duiven-Westervoort): een groene rand van vier hectare rond het tussengebied, vlakbij windpark Duiven en de zonneparken Zonnig Duiven en Meerslagen, die nu in aanbouw zijn
Het Karbrugsche Veld: gemeente Lingewaard en Park Lingezegen realiseren op zes hectare grond een landschapspark, in samenwerking met de eigenaren van het nabijgelegen windpark en zonnepark.
Overbetuwe: twee kleinere projecten worden gecombineerd: een groen belevingspunt aan de Woerdsestraat en herstel van het historische parkbos op landgoed Hemmen, beide gekoppeld aan de nabijgelegen zonneparken.
Zonnepark Kampbroek (Wijchen): Natuur Wijchen versterkt een ecologische verbindingszone tussen Heumen en Horssen, met de gemeente als toezichthouder.
EnergieVoorVier Beuningen: bundelt zeven kleinere activiteiten, van hoogstamboomgaarden tot bloemrijke dijkvakken, met ondersteuning van de eigen vrijwilligersorganisatie.
Uivermeertjes (Druten): combineert natuurherstel rond een bestaand zonnepark met agrarisch natuurbeheer: uitsluitend inheemse beplanting en kilometers kruidenrijke bufferstroken langs watergangen.