Op 19 mei vond in de Theaterkerk in Bemmel het derde leeratelier plaats van de Regiodeal Wijk- en Dorpsgericht Werken. Het thema: hoe kan de fysieke inrichting van wijken en dorpen bijdragen aan sociale verbinding?
Ruim 90 deelnemers, van gemeenteambtenaren en welzijnsprofessionals tot woningcorporatiemedewerkers en actieve bewoners, kwamen samen om die vraag vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken.
De middag opende met een keynote van architect Ianthe Mantingh, directeur van Zijdekwartier Architecten. Mantingh combineert architectuur met stadssociologie en zet in elk project ruimte voor alledaagse ontmoeting centraal. Haar bureau sloot zich als eerste architectenbureau aan bij de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Haar kernboodschap was helder: organiseer ontmoeting niet op plekken waar mensen naartoe moeten, maar maak het mogelijk op plekken waar ze toch al komen. Ze illustreerde dat met concrete projecten. Bij de Wiltonflats in Schiedam werd de galerij verbreed van 1,20 naar 2,20 meter. Bewoners kregen een stoep bij hun voordeur, een plek voor een plantje of een bankje. Het gevolg: gordijnen gingen open, bewoners werden weer zichtbaar voor elkaar. In serviceflat De Schouw in Leiden werd de gemeenschappelijke ruimte van het dak naar de begane grond verplaatst: naar de plek waar bewoners toch al kwamen, en zo ontstond ontmoeting. In nieuwbouwproject Magnolia ontwierp haar bureau de route van straat naar woning als een reeks ontmoetingsplekken: entreehal met bankjes, binnentuin, brede galerijen. Wat haar verhaal zo waardevol maakte: het verbindt de wereld van gebiedsontwikkelaars en woningcorporaties met die van welzijnswerkers en wijkprofessionals.
Na de pauze namen onderzoekers Michelle van der Tier en Nicole Moorman de deelnemers mee in hun tweejarig onderzoeksproject 'Werken aan plekken van verbinding'. Centraal stond hun ervaringen in Gendt, waar ze een praktisch afwegingskader ontwikkelden om sociale ontmoetingsplekken te herkennen, versterken en borgen — samen met bewoners, welzijn, woningcorporatie en gemeente.
Het hart van de bijeenkomst waren de tien groepsgesprekken in de foyer, verdeeld over vijf thema's: kijken vanuit het perspectief van inwoners, de wijk opnieuw leren kennen, zeggenschap en het delen van macht, eigen rolopvattingen, en letterlijk ruimte maken voor plekken van verbinding.
De gesprekken leverden herkenbare en concrete inzichten op. De kloof tussen het fysieke en het sociale domein bleek de rode draad, in sommige gemeenten zitten die afdelingen letterlijk op andere verdiepingen. Deelnemers deelden voorbeelden van hoe die kloof zich vertaalt in de praktijk: een bewoner die om een lantaarnpaal vraagt omdat ze zich onveilig voelt, maar die vraag wordt afgewezen als technisch verzoek. De vraag achter de vraag gaat zo verloren.
Tegelijk kwamen er voorbeelden aan bod van wat wél werkt: een integraal wijkoverleg waar welzijnswerkers en projectontwikkelaars aan dezelfde tafel zitten, een professional uit het sociaal domein die is gedetacheerd naar gebiedsontwikkeling, een oefengeldregeling waarmee bewoners als collectief budget kunnen aanvragen.
Het vierde leeratelier vindt op 27 oktober plaats, met Manon de Caluwé over domeinverbindend samenwerken. De uitwerkingen van de tafelgesprekken worden gedeeld met alle deelnemers.
Het leeratelier is een samenwerking van HAN University of Applied Sciences en Spectrum, in opdracht van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, binnen de Regiodeal Gezonde Groene Groei.
