Carol van Eert draagt stokje over: ‘Ik blijf een regionalist’

Ruim 5,5 jaar was Carol van Eert, burgemeester van Rheden, bestuurlijk opdrachtgever voor de opgave ruimte en woningbouw (voorheen Groene groeiregio). Inmiddels heeft hij het stokje overgedragen aan Maarten van den Bos, wethouder in Arnhem. “Ik heb altijd gezegd: ik stop alleen als er iets nieuws voor terugkomt. Maar in mijn hoofd moet ik het nog re-shuffelen”, zegt Van Eert als ook zijn allerlaatste overleg erop zit.

Carol van Eert wilde zijn werkzaamheden voor de regio goed afronden. Daar hoorde nog één afspraak met de minister bij. “Toen ik ruim vijf jaar geleden opnieuw actief werd in de regio, kwam de samenwerking met Foodvalley net op gang. Die is inmiddels uitgegroeid tot de NOVEX-samenwerking. Ik vond het belangrijk om de minister nog mee te geven wat die samenwerking voor onze regio’s betekent”, vertelt de regioman in hart en nieren. Hoezeer de regio hem ook aan het hart gaat, Van Eert vindt het tijd voor een frisse blik. “Na 5,5 jaar moet je ruimte maken voor iemand die er met andere ogen naar kijkt. Ik heb het altijd op mijn manier gedaan. Nu mag een ander dat doen.”

Frisse blik en fusie

Het was voor Van Eert een rationeel besluit om in deze raadsperiode niet opnieuw een actieve rol in de regio op te pakken. Daarnaast kwam de nieuwe raadsperiode op een goed moment. De gemeente Rheden bereidt zich voor op een fusie met de gemeente Brummen en mogelijk ook Rozendaal. Iets totaal nieuws voor de 64-jarige burgemeester. “Ik heb nog nooit een fusie begeleid. In de laatste jaren die ik nog mag werken, vind ik dat een mooie opgave. Het is heel ander werk dan in de regio. Het ligt veel dichter bij mijn eigen inwoners. Hoe mooi is het om zo je loopbaan te mogen afsluiten?” Om er meteen aan toe te voegen: “Het wordt zeker geen gemakkelijke klus. Die vraagt de komende jaren al mijn aandacht.”

‘Dat doe je nu niet’

Maar helemaal loslaten kan Van Eert de regio nog niet. “Laatst stond ik op het punt om me in te schrijven voor een Europese reis. Toen moest ik tegen mezelf zeggen: dat doe je nu niet”, vertelt hij lachend. “Ik zal de regio nooit helemaal loslaten. Ik blijf een regionalist. Vroeger stond dat zelfs in mijn bio op LinkedIn.” Die betrokkenheid gaat ver terug. Voordat hij burgemeester van Beuningen werd, was Van Eert zeven jaar directeur van de toenmalige Stadsregio Arnhem-Nijmegen. Ook daarna bleef hij nauw betrokken bij de regionale samenwerking. Maar hij zag de positie van de regio langzaam verzwakken. “We waren te vrijblijvend georganiseerd. De regio verbleekte en andere regio’s streefden ons voorbij. Terwijl we in de tijd van de Stadsregio echt meetelden, ook in Den Haag”, zegt hij. Tijdens een lunchlezing bij zijn afscheid als vicevoorzitter van de toenmalige Regio Arnhem-Nijmegen sprak hij zich uit. “Ik heb toen gezegd: zoals we het nu doen, is niet goed. We moeten de samenwerking versterken. Dus toen Ahmed Marcouch het initiatief nam voor een nieuwe regionale samenwerking, wilde ik ook helpen die nieuwe organisatie goed neer te zetten.”

Weer aan tafel in Den Haag

Terugkijkend vindt Van Eert dat de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen de verwachtingen heeft waargemaakt. “We wilden een sterkere regio worden. Die zijn we geworden. We zijn weer serieus in beeld bij de provincie en het Rijk. En we hebben laten zien dat we niet alleen goede plannen maken, maar die ook kunnen realiseren.” In de afgelopen jaren kreeg de samenwerking met Regio Foodvalley zijn bijzondere aandacht. Samen vormen de twee regio’s één van de zestien NOVEX-gebieden in Nederland. “We hebben samen zo’n 500 miljoen euro aan Rijksmiddelen voor onze plannen weten binnen te halen. Dat is serieus geld. Maar misschien nog wel belangrijker is dat we weer structureel aan tafel zitten in Den Haag. We hebben onze positie terugverdiend.”

Trots op externe positionering

Binnen Gelderland heeft de regio volgens Van Eert ook aan betekenis gewonnen. “Ik durf wel te zeggen dat wij en Regio Foodvalley de sterkst georganiseerde regio’s van Gelderland zijn. Samen met The Economic Board worden we ook steeds meer gezien als een economische kernregio. Die externe positionering maakt mij trots en blij.” Minstens zo belangrijk vindt hij wat er binnen de regio is veranderd. “Er is veel meer chemie ontstaan. Tussen Arnhem en Nijmegen, maar ook tussen de andere gemeenten. Ik heb nog nooit zoveel betrokkenheid gezien als nu. Iedereen doet mee en is ervan overtuigd dat we met de goede dingen bezig zijn.”

Nieuwe onderwerpen

Dat vertrouwen heeft ook nog een andere ‘consequentie’, zegt Van Eert. “Steeds vaker pakken gemeenten onderwerpen gezamenlijk op die oorspronkelijk helemaal niet op de regionale agenda stonden. Neem de netcongestie. Of de samenwerking rond water en klimaatverandering, onze visie op landbouw en de fusie van de omgevingsdiensten. Dat we deze onderwerpen samen oppakken, vindt iedereen logisch. Terwijl ze oorspronkelijk helemaal niet op onze regionale agenda stonden.”

Meer bestuurlijke integraliteit

Is er dan niets wat Van Eert achteraf liever anders had gezien? Toch wel. “We hebben veel inhoudelijke verantwoordelijkheid bij de opgaveteams neergelegd. Dat is goed, want daardoor zijn meer gemeenten en bestuurders betrokken. Maar het betekent ook dat de verschillende opgaven soms te veel naast elkaar werken. Binnen een gemeente heb je een college van burgemeester en wethouders waar de verschillende onderwerpen samenkomen. In onze regio is die bestuurlijke, integrale afstemming minder vanzelfsprekend.” Met onder meer het DB-plus-overleg en de integratietafels zijn inmiddels stappen gezet. Toch had Van Eert graag gezien dat de inhoudelijk verantwoordelijke bestuurders vaker gezamenlijk besluiten voorbereiden en bespreken. “Die integraliteit mis ik. Tegelijkertijd begrijp ik waarom we dit zo doen. We wilden juist voorkomen dat de regio te veel op afstand van de gemeenten zou komen. Daar zit een spanningsveld.”

Stoppen op je hoogtepunt

Van Eert laat het allemaal achter zich. “Al doet het best een beetje zeer om het los te laten”, geeft hij toe. “Ze zeggen altijd dat je moet stoppen op je hoogtepunt. Dat doe ik nu. Het allerbelangrijkste is dat de regio weer terug is op het niveau van de Stadsregio. We zijn zelfs al verder gekomen. Nu is het aan Maarten. En tegen hem zeg ik: doe het vooral op je eigen manier.”